Matura z biologii 2022, zadanie 16: Cechy głowy mewy wyzwalające odruch piskląt – odpowiedzi i wyjaśnienie

Najważniejsza jest plamka na dziobie; jej brak lub zmiana najbardziej zmniejsza częstość odruchu u piskląt.

O czym jest zadanie 16?

Zadanie dotyczy doświadczenia z modelami głów mew. Sprawdzano, które elementy wyglądu dorosłego ptaka wywołują u głodnych piskląt odruch uderzania w dziób i regurgitację pokarmu. Wyniki wskazują, że decydujące znaczenie ma jeden konkretny znak na dziobie.

Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 19 · zasady oceniania CKE.

Zadanie 16 (0–1 pkt)

Wskazać, która cecha morfologiczna głowy dorosłej mewy najsilniej wyzwala odruch piskląt. Pełna treść: arkusz CKE, s. 19.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: obecność plamki na dziobie

W doświadczeniu porównywano modele różniące się wyglądem głowy. Największy spadek występowania odruchu, do około 35% kontroli, występował przy zmianie lub braku plamki na dziobie. Pozostałe modyfikacje obniżały odruch znacznie mniej, więc plamka jest głównym bodźcem wyzwalającym.

Punktacja: Punkt przyznaje się za jednoznaczne wskazanie plamki na dziobie; odpowiedzi typu „dziób”, „kolor” lub ogólnie „wygląd głowy” nie wystarczają.

Najczęstsze błędy w zadaniu 16

Uczniowie wskazują kształt dzioba zamiast plamki, bo dziób także pojawia się w opisie.
Odpowiadają ogólnie „dziób” lub „głowa”, nie precyzując plamki.
Błędnie odczytują wykres i biorą najwyższy słupek kontroli za badaną cechę.

Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2022, poziom rozszerzony (w maju 2022). Wstęp CKE opracowała na podstawie: D. Sadava, D.M. Hillis, H.C. Heller, M.R. Berenbaum, Life – The Science of Biology, Sunderland 2014.. Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.