Matura z biologii 2015, zadanie 10: Odporność swoista i nieswoista w tabeli – odpowiedzi i wyjaśnienie
A to odporność humoralna, B – komórkowa, C – nieswoista, D – swoista.
O czym jest zadanie 10?
Zadanie dotyczy przyporządkowania wybranych cząsteczek i komórek do rodzajów odporności. W tabeli trzeba rozróżnić odporność humoralną od komórkowej oraz nieswoistą od swoistej. Należy uzupełnić oznaczenia A–D terminami z podanej listy.
Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 11 · zasady oceniania CKE.
Zadanie 10 (0–1 pkt)
W tabeli przedstawiono wybrane cząsteczki i komórki uczestniczące w zwalczaniu zakażeń.
Uzupełnij tabelę – wpisz w miejsca oznaczone literami A, B, C i D odpowiednie rodzaje odporności warunkowanej przez wymienione w tabeli cząsteczki i komórki. Wybierz je z poniższych:
nieswoista
swoista
komórkowa
humoralna
Rodzaje odporności A. B.
interferony fagocyty
C.
lizozym komórki NK
D.
przeciwciała limfocyty Tc
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź: A. humoralna, B. komórkowa, C. nieswoista, D. swoista
Interferony i lizozym to czynniki rozpuszczalne, więc odpowiadają odporności humoralnej; fagocyty i komórki NK działają komórkowo. Przeciwciała są elementem swoistej odpowiedzi humoralnej, a limfocyty Tc – swoistej odpowiedzi komórkowej. Dlatego A/B określają charakter humoralny/komórkowy, a C/D stopień swoistości.
Punktacja: 1 p. za poprawne wpisanie wszystkich czterech określeń; każdy błąd lub brak odpowiedzi daje 0 p.
Najczęstsze błędy w zadaniu 10
- Uczniowie mylą odporność humoralną z komórkową i przypisują interferonom działanie swoiste.
- Częsty błąd to uznanie lizozymu za swoisty, bo jest cząsteczką.
- Inny błąd to zaliczenie limfocytów Tc do odporności humoralnej.
Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2015, poziom rozszerzony (w maju 2015). Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.