Matura z biologii 2016, zadanie 23: Porosty jako wskaźniki zanieczyszczenia powietrza SO2 – odpowiedzi i wyjaśnienie

Porosty można wykorzystać jako wskaźniki zanieczyszczenia powietrza tlenkami siarki (SO2). Różne gatunki mają różną tolerancję, więc ich skład lub brak pozwala ocenić stopień zanieczyszczenia.

O czym jest zadanie 23?

Wstęp wyjaśnia bioindykację jako ocenę stanu środowiska na podstawie reakcji organizmów. Gatunki wskaźnikowe mają wąski zakres tolerancji i sygnalizują określone warunki, np. zanieczyszczenie. Zadanie dotyczy wykorzystania porostów do oceny zanieczyszczenia powietrza.

Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 21 · zasady oceniania CKE.

Zadanie 23.2 (0–1 pkt)

Wyjaśnij, w jaki sposób można wykorzystać porosty (grzyby porostowe) jako gatunki wskaźnikowe. W odpowiedzi uwzględnij rodzaj zanieczyszczenia, którego porosty są wskaźnikami, i stopień ich tolerancji na to zanieczyszczenie.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: Porosty są wskaźnikami zanieczyszczenia powietrza tlenkami siarki (SO2). Różne gatunki mają różną tolerancję na SO2, dlatego na podstawie ich występowania lub braku można ocenić stopień zanieczyszczenia powietrza.

Porosty są wrażliwe na skład powietrza, szczególnie na SO2. Nie wszystkie gatunki reagują tak samo: jedne są bardziej tolerancyjne, inne znikają przy wyższym stężeniu. Dlatego obecność określonych porostów lub ich brak działa jak wskaźnik jakości powietrza.

Punktacja: Punkt jest za wyjaśnienie, że porosty wskazują zanieczyszczenie powietrza SO2/tlenkami siarki oraz że różne gatunki mają różną tolerancję lub nie występują przy wysokim stężeniu. Nie wystarczy ogólnie napisać, że porosty wskazują zanieczyszczenie środowiska, bez odniesienia do SO2 i tolerancji.

Najczęstsze błędy w zadaniu 23

Uczeń pisze tylko, że porosty są wskaźnikami zanieczyszczeń, ale nie podaje, że chodzi o SO2 lub tlenki siarki.
Uczeń błędnie twierdzi, że porosty dobrze tolerują wysokie stężenie SO2.
Uczeń nie uwzględnia różnej wrażliwości gatunków porostów ani możliwości oceny na podstawie ich składu lub braku.

Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2016, poziom rozszerzony (w maju 2016). Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.