anotemy
Zaloguj się
Wypróbuj za darmo
Matura z biologii 2017, zadanie 18: Wpływ rozgwiazdy na bogactwo gatunkowe biocenozy – odpowiedzi i wyjaśnienie
Rozgwiazda ogranicza liczebność omułków, przez co zmniejsza konkurencję międzygatunkową i utrzymuje bogactwo gatunkowe biocenozy.
O czym jest zadanie 18?
Zadanie opisuje eksperyment w strefie pływów, w którym badano wpływ drapieżnej rozgwiazdy Pisaster ochraceus na biocenozę. Rozgwiazda zjada omułki, a bez niej omułki silnie się rozrastają i wypierają inne bezkręgowce oraz glony.
Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 18 · zasady oceniania CKE.
Zadanie 18 (0–1 pkt)
Sformułuj wniosek dotyczący wpływu rozgwiazdy Pisaster ochraceus na bogactwo gatunkowe biocenozy, uwzględniając zależności międzygatunkowe między organizmami. Pełna treść: arkusz CKE, s. 18.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź: Rozgwiazda, zjadając omułki, ogranicza ich liczebność i zmniejsza konkurencję międzygatunkową, dzięki czemu inne bezkręgowce oraz glony mogą współwystępować, a bogactwo gatunkowe biocenozy pozostaje wyższe.
Omułki są silnymi konkurentami i przy braku drapieżnika opanowują skały, wypierając inne organizmy. Rozgwiazda zjada omułki, więc zmniejsza ich liczebność. W efekcie słabnie konkurencja międzygatunkowa, a inne bezkręgowce i glony mają szansę na utrzymanie się w biocenozie. Dlatego obecność rozgwiazdy pośrednio sprzyja większemu bogactwu gatunkowemu.
Punktacja: Punkt przyznaje się za wniosek, który łączy ograniczenie liczebności omułków przez rozgwiazdę ze zmniejszeniem konkurencji międzygatunkowej i utrzymaniem bogactwa gatunkowego; nie uznaje się odpowiedzi wspominającej tylko o drapieżnictwie rozgwiazdy, bez odniesienia do wypierania innych gatunków przez omułki.
Najczęstsze błędy w zadaniu 18
- Uczeń pisze tylko, że rozgwiazda zjada omułki, i nie wyjaśnia wpływu omułków na inne gatunki.
- Uczeń twierdzi ogólnie, że drapieżnik zwiększa różnorodność, ale nie odnosi się do konkurencji międzygatunkowej.
- Uczeń pomija, że to omułki wypierają inne bezkręgowce i glony, gdy brakuje rozgwiazdy.
Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2017, poziom rozszerzony (w maju 2017). Wstęp CKE opracowała na podstawie: Biologia, pod red. N.A. Campbella, Poznań 2012.. Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.