Matura z biologii 2017, zadanie 8: Tkanki oporowe: chrzęstna i kostna – odpowiedzi i wyjaśnienie

A to chrząstka szklista, B to tkanka kostna zbita. W 8.2 poprawne są: 1 – F, 2 – F, 3 – P.

O czym jest zadanie 8?

Zadanie dotyczy dwóch tkanek łącznych podporowych człowieka przedstawionych na zdjęciach. Uczeń ma je rozpoznać oraz ocenić prawdziwość stwierdzeń porównujących budowę i ukrwienie chrząstki i kości. Chodzi o podstawowe odróżnienie tych tkanek na poziomie histologicznym.

Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 10 · zasady oceniania CKE.

Zadanie 8.1 (0–1 pkt)

Rozpoznaj tkanki przedstawione na zdjęciach A i B – podaj ich nazwy.
A.
B.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: A – tkanka chrzęstna (chrzęstna szklista); B – tkanka kostna zbita.

Na zdjęciu A widać jednolitą matrycę z komórkami w jamkach, typową dla chrząstki szklistej. Zdjęcie B pokazuje regularne blaszki i komórki w kanalikach, co odpowiada kości zbitej. Nazwy muszą wskazywać typ tkanki, a nie tylko ogólną kategorię.

Punktacja: 1 p. za podanie obu poprawnych nazw tkanek oporowych; nie wystarczy samo „tkanka szklista” dla A ani samo „kość” lub „tkanka zbita” dla B.

Zadanie 8.2 (0–1 pkt)

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące porównania tkanek oporowych są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
1. Tkanka kostna jest zbudowana z komórek martwych, a tkanka chrzęstna – z komórek żywych. P/F
2. Tkanka chrzęstna jest silnie ukrwiona, natomiast w tkance kostnej nie występują naczynia krwionośne. P/F
3. Komórki tkanki kostnej są połączone ze sobą wypustkami, a komórki tkanki chrzęstnej nie mają takich wypustek. P/F

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: 1 – F, 2 – F, 3 – P.

Stwierdzenie 1 jest fałszywe, bo osteocyty są żywe, choć matryca kostna jest zmineralizowana. Stwierdzenie 2 jest fałszywe, bo chrząstka jest słabo ukrwiona lub bez naczyń, a tkanka kostna jest dobrze ukrwiona. Stwierdzenie 3 jest prawdziwe: osteocyty mają wypustki w kanalikach, chondrocyty ich nie mają.

Punktacja: 1 p. tylko za poprawną ocenę wszystkich trzech stwierdzeń; częściowe poprawne odpowiedzi nie dają punktu.

Najczęstsze błędy w zadaniu 8

Nazywanie tkanki A wyłącznie „tkanką szklistą”, a tkanki B wyłącznie „kością” lub „tkanką zbitą”.
Uznanie, że tkanka kostna składa się z martwych komórek, bo jest twarda i zmineralizowana.
Odwracanie ukrwienia: przypisanie chrząstce silnego ukrwienia, a kości braku naczyń.

Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2017, poziom rozszerzony (w maju 2017). Wstęp CKE opracowała na podstawie: http://histology-world.com;. Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.