Matura z biologii 2020, zadanie 2: Różnicowanie fibroblastów w komórki tłuszczowe – odpowiedzi i wyjaśnienie
Stwierdzenie jest nieprawdziwe. Fibroblasty zachowują zdolność do podziałów i mogą różnicować się w komórki tłuszczowe, więc liczba tych komórek może się zwiększać.
O czym jest zadanie 2?
Zadanie dotyczy tkanki łącznej i zdolności fibroblastów do przekształcania się w inne komórki. Schemat pokazuje, że fibroblast może stać się komórką tłuszczową. Trzeba ocenić, czy liczba adipocytów u dorosłego człowieka jest stała.
Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 3 · zasady oceniania CKE.
Zadanie 2 (0–1 pkt)
Oceń prawdziwość stwierdzenia, że liczba komórek tłuszczowych u dorosłego człowieka jest stała, i uzasadnij odpowiedź, uwzględniając właściwości fibroblastów. Pełna treść: arkusz CKE, s. 3.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź: Nie, stwierdzenie jest fałszywe. Fibroblasty mogą różnicować się w komórki tłuszczowe, więc ich liczba nie musi być stała.
Fibroblasty to komórki tkanki łącznej, które zachowują zdolność do podziałów mitotycznych. Mogą też przybierać cechy innych komórek tkanki łącznej, w tym adipocytów. Dlatego u dorosłego człowieka mogą powstawać nowe komórki tłuszczowe, a ich liczba może się zmieniać.
Punktacja: Punkt jest za uznanie stwierdzenia za nieprawdziwe i uzasadnienie odnoszące się do różnicowania fibroblastów w komórki tłuszczowe. Samo stwierdzenie, że fibroblasty dzielą się mitotycznie, nie wystarcza.
Najczęstsze błędy w zadaniu 2
- Uznanie stwierdzenia za prawdziwe, bo u dorosłego człowieka liczba komórek tłuszczowych wydaje się ustalona.
- Uzasadnienie tylko podziałami fibroblastów, bez wskazania ich różnicowania w adipocyty.
- Błędne twierdzenie, że komórki tłuszczowe powstają w wyniku samego podziału fibroblastów, a nie ich różnicowania.
Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2020, poziom rozszerzony (w maju 2020). Wstęp CKE opracowała na podstawie: W. Sawicki, Histologia. Podręcznik dla studentów, Warszawa 1993,. Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.