Matura z biologii 2023, zadanie 18: Kryteria gatunku inwazyjnego – wizon – odpowiedzi i wyjaśnienie

Wszystkie trzy kryteria gatunku inwazyjnego są spełnione: wizon jest gatunkiem obcego pochodzenia, rozprzestrzenia się poza naturalnym zasięgiem i negatywnie wpływa na rodzimą faunę.

O czym jest zadanie 18?

Wstęp opisuje wizona jako drapieżnego ssaka, którego naturalny zasięg obejmuje Amerykę Północną, a w północno-zachodniej Polsce pojawił się prawdopodobnie dzięki ucieczkom z ferm. Podkreślono, że jest drapieżnikiem o zmiennej diecie, a badania wykazały jego wpływ na ptaki wodne, w tym na sukces lęgowy gęsi gęgawy.

Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 28 · zasady oceniania CKE.

Zadanie 18 (0–2 pkt)

Określ, które kryteria gatunku inwazyjnego spełnia wizon w północno-zachodniej Polsce, zaznaczając T lub N. Pełna treść: arkusz CKE, s. 28.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: 1 – T, 2 – T, 3 – T.

Wizon naturalnie występuje w Ameryce Północnej, a w Polsce pochodzi od osobników z ferm, więc jest gatunkiem obcego pochodzenia. Jego populacja w północno-zachodniej Polsce żyje poza naturalnym zasięgiem, co spełnia kryterium rozprzestrzeniania się poza obszarem rodzimym. Badania pokazały drapieżnictwo na ptakach wodnych i spadek sukcesu lęgowego gęsi gęgawy, czyli negatywny wpływ na rodzimą faunę.

Punktacja: 2 pkt przy trzech poprawnych oznaczeniach T/N, 1 pkt przy dwóch; brak punktu, gdy poprawnych jest mniej niż dwa lub odpowiedzi brak.

Najczęstsze błędy w zadaniu 18

Uznanie, że gatunek obcy musi być jednocześnie inwazyjny, i pomijanie pozostałych kryteriów.
Błędne uznanie, że drapieżnictwo na ptakach nie jest negatywnym wpływem, bo jest naturalną interakcją.
Zaznaczenie N przy kryterium rozprzestrzeniania się, mimo że populacja żyje poza naturalnym zasięgiem wizonа.

Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2023, poziom rozszerzony (w maju 2023). Wstęp CKE opracowała na podstawie: www.nfosigw.gov.pl. Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.