Matura z biologii 2018, zadanie 7: Obserwacja miękiszu spichrzowego ziemniaka – odpowiedzi i wyjaśnienie

Kolejność: skrawek → kropla wody → szkiełko nakrywkowe → stolik/oświetlenie → makrometr → mikrometr. W 7.2 poprawna jest tkanka C.

O czym jest zadanie 7?

Zadanie dotyczy przygotowania prostego preparatu mikroskopowego z bulwy ziemniaka i rozpoznania tkanki, w której magazynowana jest skrobia. Uczniowie mają zaplanować kolejne czynności oraz wskazać odpowiedni typ miękiszu na schemacie.

Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 9 · zasady oceniania CKE.

Zadanie 7.1 (0–1 pkt)

Ustal właściwą kolejność czynności, które należy wykonać w celu przeprowadzenia obserwacji mikroskopowej komórek miękiszu spichrzowego. Wpisz numery 2.–6. we właściwe miejsca tabeli.
Czynności:
Umieścić obiekt badawczy w kropli wody na szkiełku przedmiotowym.
Pobrać możliwie cienki skrawek z bulwy spichrzowej ziemniaka. 1
Ustawić ostrość obrazu za pomocą śruby mikrometrycznej.
Przykryć obiekt badawczy szkiełkiem nakrywkowym.
Ustawić ostrość obrazu za pomocą śruby makrometrycznej.
Umieścić preparat na stoliku mikroskopu i włączyć oświetlenie.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: 1 – pobranie skrawka; 2 – umieszczenie obiektu w kropli wody; 3 – przykrycie szkiełkiem nakrywkowym; 4 – umieszczenie preparatu na stoliku i włączenie oświetlenia; 5 – ustawienie ostrości śrubą makrometryczną; 6 – ustawienie ostrości śrubą mikrometryczną.

Najpierw trzeba pobrać skrawek, bo dopiero potem można go umieścić na szkiełku. Preparat musi być przykryty szkiełkiem nakrywkowym, zanim trafi na stolik i zostanie oświetlony. Ostrość ustawia się najpierw śrubą makrometryczną, a potem dokładniej mikrometryczną.

Punktacja: 1 p. tylko za pełne, poprawne uporządkowanie wszystkich sześciu czynności; częściowo poprawna kolejność nie daje punktu.

Zadanie 7.2 (0–1 pkt)

Spośród rysunków A–D wybierz i zaznacz tkankę pochodzącą z bulwy spichrzowej ziemniaka, w której gromadzona jest skrobia zaobserwowana przez uczniów. A. B. C. D. Polecenie wymaga rozpoznania na schematach tkanki miękiszowej spichrzowej ziemniaka, w której widoczne są ziarna skrobi. Pełna treść: arkusz CKE, s. 9.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: C

Bulwa ziemniaka jest organem spichrzowym, a skrobia gromadzi się głównie w miękiszu spichrzowym. W preparacie takiej tkanki widać duże, cienkościenne komórki z ziarnami skrobi. Na schematach odpowiada temu rysunek C.

Punktacja: 1 p. za wskazanie rysunku C; każdy inny wybór lub brak odpowiedzi to 0 p.

Najczęstsze błędy w zadaniu 7

Ustawianie ostrości najpierw mikrometryczną, a dopiero potem makrometryczną.
Przykrywanie preparatu szkiełkiem nakrywkowym po umieszczeniu go na stoliku albo pomijanie kropli wody.
Wybieranie tkanki z chloroplastami lub tkanki wzmacniającej zamiast miękiszu spichrzowego.

Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2018, poziom rozszerzony (w maju 2018). Wstęp CKE opracowała na podstawie: E. Malinowski, Anatomia roślin, Warszawa 1983.. Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.