Matura z biologii 2020, zadanie 11: Tkanki mięśniowe w narządach człowieka – odpowiedzi i wyjaśnienie

O czym jest zadanie 11?

Zadanie opiera się na rysunku trzech narządów – bicepsa, serca i jelita – które reprezentują różne rodzaje tkanki mięśniowej. Uczeń ma ocenić prawdziwość trzech stwierdzeń łączących budowę tych tkanek z ich funkcją. Chodzi o powiązanie struktury (prążkowanie, wstawki, brak prążkowania) ze sposobem pracy narządu.

Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 12 · zasady oceniania CKE.

Zadanie 11 (0–1 pkt)

Oceń prawdziwość trzech stwierdzeń o budowie i skurczu mięśni bicepsa, serca i jelita. Pełna treść: arkusz CKE, s. 12.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: 1 – P, 2 – P, 3 – P (wszystkie stwierdzenia prawdziwe).

Biceps to mięsień szkieletowy o budowie prążkowanej – w sarkomerach cienkie nitki aktyny wsuwają się między grubsze nitki miozyny, dzięki czemu mięsień może się wyraźnie skracać. W sercu kardiomiocyty są rozgałęzione i połączone wstawkami zawierającymi złącza szczelinowe, więc pobudzenie rozchodzi się z komórki do komórki bardzo szybko. Ścianę jelita tworzy mięśniówka gładka, której skurcze (perystaltyka) zachodzą poza kontrolą woli.

Punktacja: Punkt jest tylko za poprawną ocenę wszystkich trzech stwierdzeń jednocześnie; przy jednym błędzie lub braku odpowiedzi uczeń dostaje 0 pkt – nie ma punktów cząstkowych.

Najczęstsze błędy w zadaniu 11

• Uczniowie przypisują bicepsowi tkankę gładką lub mieszają prążkowanie serca z prążkowaniem mięśni szkieletowych.
• Uznają, że wstawki międzykomórkowe występują w mięśniach szkieletowych, a nie w mięśniu sercowym.
• Sądzą, że mięsień sercowy lub mięśniówka jelita działają zależnie od woli, bo przecież „czujemy” bicie serca.