Matura z biologii 2020, zadanie 13: Inulina w badaniu pracy nerek – odpowiedzi i wyjaśnienie
Poprawna odpowiedź to B2: inulina, inaczej niż glukoza, nie ulega resorpcji w kanaliku krętym I-rzędu nefronu.
O czym jest zadanie 13?
Wstęp opisuje inulinę jako rozpuszczalny polisacharyd fruktozowy z końcową glukozą, którego organizm człowieka nie trawi. Związek jest w całości wydalany z krwi wraz z moczem, dlatego wykorzystuje się go do oceny czynności nerek.
Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 13 · zasady oceniania CKE.
Zadanie 13 (0–1 pkt)
Inulina jest polisacharydem zbudowanym w większości z cząsteczek fruktozy, z jedną cząsteczką glukozy na końcu łańcucha. Ten związek jest łatwo rozpuszczalny w ciepłej wodzie i znajduje zastosowanie m.in. w badaniu pracy nerek. Cząsteczka inuliny nie jest hydrolizowana w organizmie człowieka, a z krwi jest w całości wydalana wraz z moczem.
Zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania – wybierz odpowiedź spośród A–C oraz odpowiedź spośród 1.–3.
Wykorzystanie inuliny w badaniu pracy nerek jest możliwe, ponieważ w odróżnieniu od glukozy inulina nie ulega
A. filtracji
1. kłębuszku nerkowym nefronu.
B. resorpcji
2. kanaliku krętym I-rzędu nefronu.
C. sekrecji
3. pętli (Henlego) nefronu.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź: B2 – inulina nie ulega resorpcji w kanaliku krętym I-rzędu nefronu.
Glukoza jest filtrowana w kłębuszku, ale następnie prawie w całości jest resorbowana z moczu pierwotnego, głównie w kanaliku krętym I-rzędu. Inulina również przechodzi do moczu pierwotnego, ale nie jest resorbowana ani wydzielana, więc pozostaje w moczu. Dzięki temu można na podstawie jej wydalania oceniać filtrację kłębuszkową, dlatego właściwe jest połączenie B z 2.
Punktacja: Punkt przyznaje się tylko za jednoczesny wybór B i 2; wybór samej litery, samej cyfry albo innej pary nie daje punktu.
Najczęstsze błędy w zadaniu 13
- Utożsamianie filtracji z resorpcją i wybieranie A1, bo inulina jest przecież wydalana.
- Sąd, że inulina nie jest filtrowana w kłębuszku, skoro nie jest resorbowana.
- Niepamiętanie, że glukoza jest resorbowana głównie w kanaliku krętym I-rzędu, a nie w pętli Henlego.
Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2020, poziom rozszerzony (w maju 2020). Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy. Modele 3D: ciało: BodyParts3D © DBCLS (CC BY-SA 2.1 JP), Z-Anatomy / Écorché (CC BY-SA 4.0).