Matura z biologii 2021, zadanie 21: Konwergencja narządów analogicznych u ssaków – odpowiedzi i wyjaśnienie

Fałdy skórne lotopałanek i polatuch są narządami analogicznymi powstałymi w wyniku konwergencji, więc poprawna odpowiedź to A i 2.

O czym jest zadanie 21?

Wstęp opisuje dwa niespokrewnione rodzaje ssaków, które niezależnie wykształciły podobne fałdy skórne umożliwiające szybowanie. Jedne są torbaczami z Australii, drugie łożyskowcami z półkuli północnej. To przykład podobieństwa wynikającego z podobnego trybu życia, a nie bliskiego pokrewieństwa.

Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 22 · zasady oceniania CKE.

Zadanie 21 (0–1 pkt)

Polecenie dotyczy rozpoznania, czym są fałdy skórne lotopałanek i polatuch oraz jaki proces ewolucyjny doprowadził do ich powstania. Pełna treść: arkusz CKE, s. 22.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: A 2 – narządy analogiczne powstałe w wyniku konwergencji.

Lotopałanki są torbaczami, a polatuchy łożyskowcami, więc nie odziedziczyły fałdów po wspólnym przodku. Podobne fałdy wykształciły niezależnie w odpowiedzi na podobny nadrzewny tryb życia i szybowanie. Takie narządy o różnym pochodzeniu, ale podobnej funkcji, to narządy analogiczne. Ich powstanie jest przykładem konwergencji.

Punktacja: Punkt przyznaje się tylko za jednoczesne wybranie A i 2; wybór B lub 1, brak odpowiedzi albo tylko jednej poprawnej części nie daje punktu.

Najczęstsze błędy w zadaniu 21

Uczniowie mylą narządy analogiczne z homologicznymi, bo oba dotyczą podobieństw.
Zamieniają konwergencję z dywergencją, sugerując się podobnym wyglądem.
Wybierają poprawnie A, ale dopisują 1 zamiast 2.

Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2021, poziom rozszerzony (w maju 2021). Wstęp CKE opracowała na podstawie: https://www.environment.gov.au; https://britannica.com/animal/flying-squirrel.. Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.