Matura z biologii 2021, zadanie 5: Rozpoznanie komórki bakteryjnej na mikrofotografii – odpowiedzi i wyjaśnienie
To komórka bakteryjna, ponieważ ma nukleoid, a nie jądro komórkowe.
O czym jest zadanie 5?
Zadanie pokazuje mikrofotografię TEM i rysunek interpretacyjny jednokomórkowego organizmu. Trzeba zdecydować, czy to komórka bakteryjna, czy grzybowa. Uzasadnienie ma wskazać jedną widoczną cechę różniącą te komórki.
Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 6 · zasady oceniania CKE.
Zadanie 5 (0–1 pkt)
Rozstrzygnij, czy przedstawiona komórka jest bakteryjna, czy grzybowa, i uzasadnij odpowiedź, wskazując jedną widoczną cechę budowy różniącą komórkę bakteryjną od grzybowej. Pełna treść: arkusz CKE, s. 6.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź: Komórka bakteryjna; uzasadnienie: obecny nukleoid.
Na obrazie widać skupienie materiału genetycznego bez otoczki jądrowej, czyli nukleoid. Komórka grzybowa jako eukariotyczna miałaby DNA w jądrze komórkowym. Dlatego cecha rozstrzygająca to nukleoid, a nie sam brak jądra.
Punktacja: 1 pkt za wybór komórki bakteryjnej i uzasadnienie przez nukleoid; 0 pkt za sam brak jądra lub błędny wybór.
Najczęstsze błędy w zadaniu 5
- Odpowiedź tylko „brak jądra komórkowego” bez wskazania nukleoidu.
- Nazywanie nukleoidu jądrem komórkowym.
- Wybieranie komórki grzybowej na podstawie ściany komórkowej, choć nie jest to cecha rozstrzygająca w tym zadaniu.
Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2021, poziom rozszerzony (w maju 2021). Wstęp CKE opracowała na podstawie: A. Allott, D. Mindorff, Biology, Oksford 2014.. Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.