anotemy
Zaloguj się
Wypróbuj za darmo
Matura z biologii 2021, zadanie 7: Anatomia liści klonu w różnym oświetleniu – odpowiedzi i wyjaśnienie
Problem badawczy dotyczy wpływu nasłonecznienia na budowę anatomiczną blaszki liściowej. Różnica: liść z pełnego słońca ma lepiej rozwinięty miękisz asymilacyjny, np. więcej warstw miękiszu gąbczastego niż liść z cienia.
O czym jest zadanie 7?
Zadanie pokazuje przekroje blaszek liści klonu cukrowego z nasłonecznionej i zacienionej części korony. Trzeba powiązać warunki świetlne z anatomią liścia oraz odczytać różnicę w budowie miękiszu asymilacyjnego.
Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 7 · zasady oceniania CKE.
Zadanie 7.1 (0–1 pkt)
Sformułuj problem badawczy obserwacji przekrojów przez blaszki liściowe klonu cukrowego.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź: Czy nasłonecznienie wpływa na budowę anatomiczną blaszki liściowej klonu cukrowego?
Porównywane są liście z części korony silnie oświetlonej i zacienionej. Problem badawczy musi więc wskazać zmienną środowiskową, czyli dostępność światła, oraz cechę badaną, czyli budowę anatomiczną blaszki liściowej. Samo stwierdzenie, że liście mają różną budowę, nie wystarcza, bo nie wynika z niego, co jest przyczyną różnic.
Punktacja: Punkt za problem łączący nasłonecznienie lub natężenie światła z budową anatomiczną blaszki liściowej. Nie uznaje się celu, hipotezy ani pytania bez odniesienia do warunków świetlnych.
Zadanie 7.2 (0–1 pkt)
Na podstawie analizy rysunków podaj jedną różnicę w budowie miękiszu asymilacyjnego liści klonu cukrowego rosnących w różnych warunkach oświetlenia.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź: W liściu A, rosnącym w pełnym świetle, występuje więcej warstw miękiszu gąbczastego niż w liściu B z zacienionej części korony.
Przekroje wykonano w tej samej skali, więc można porównać układ i grubość warstw. W liściu silnie oświetlonym miękisz gąbczasty zajmuje więcej warstw komórek, a jego komórki mogą być większe. W liściu z cienia miękisz asymilacyjny jest słabiej rozwinięty, a warstw gąbczastego jest mniej.
Punktacja: Punkt za jedną konkretną różnicę widoczną na przekroju, np. liczbę warstw miękiszu gąbczastego lub długość komórek miękiszu palisadowego. Nie uznaje się ogólników typu „miękisz jest większy” lub „gęstszy”.
Najczęstsze błędy w zadaniu 7
- 7.1: napisanie hipotezy albo celu zamiast pytania badawczego.
- 7.1: pominięcie nasłonecznienia i skupienie się tylko na budowie liścia.
- 7.2: odwrócenie zależności i twierdzenie, że liść z cienia ma więcej warstw miękiszu gąbczastego.
- 7.2: odpowiedzi nieprecyzyjne, np. że miękisz jest większy, szerszy lub gęstszy.
Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2021, poziom rozszerzony (w maju 2021). Wstęp CKE opracowała na podstawie: E. Sinnott, K. Wilson, Botany Principles and Problems, Nowy Jork 1955.. Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.