anotemy
Zaloguj się
Wypróbuj za darmo
Diagnostyczna matura z biologii, grudzień 2024, zadanie 12: Zapamiętywanie lokalizacji czy barwy przez rudaczki – odpowiedzi i wyjaśnienie
Rudaczki wybierają miejsce, w którym wcześniej była nagroda, a nie kwiat o tej samej barwie. Wynik wskazuje na pamięć przestrzenną.
O czym jest zadanie 12?
Eksperyment dotyczył tego, czym kierują się rudaczki północne przy wyborze kwiatu z nektarem. Ptaki najpierw uczyły się znajdować nagrodę w jednym z czterech sztucznych kwiatów, a następnie kwiaty przestawiano. Sprawdzano, czy w kolejnej próbie ptak poleci do miejsca, gdzie wcześniej był nektar, czy do kwiatu o tym samym kolorze.
Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 15 · zasady oceniania CKE.
Zadanie 12 (0–1 pkt)
Sformułuj wniosek z eksperymentu dotyczący tego, czy rudaczki północne zapamiętują barwę kwiatu, czy jego położenie przestrzenne. Pełna treść: arkusz CKE, s. 15.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź: Rudaczki północne zapamiętują położenie kwiatu, a nie jego barwę.
W pierwszej turze ptak uczył się, że nektar jest w określonym miejscu. W drugiej turze kwiaty zamieniono miejscami i usunięto nektar; ptak najpierw podlatywał do miejsca, gdzie wcześniej była nagroda, mimo zmiany koloru. To pokazuje, że wskazówką jest lokalizacja przestrzenna, a nie barwa.
Punktacja: Punkt za wniosek, że rudaczki kierują się położeniem przestrzennym kwiatu, a nie jego barwą. Nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że ptaki pamiętają kwiat lub uczą się przez nagrodę, bez wskazania lokalizacji.
Najczęstsze błędy w zadaniu 12
- Uczeń wyciąga wniosek, że ptaki kierują się barwą, bo w pierwszej turze kwiat miał określony kolor.
- Uczeń tylko opisuje przebieg eksperymentu, nie formułuje wniosku.
- Uczeń pisze ogólnie, że ptaki zapamiętują kwiat z nektarem, ale nie rozstrzyga, czy chodzi o barwę, czy o miejsce.
Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Diagnostyczna matura z biologii, grudzień 2024 (w grudniu 2024). Wstęp CKE opracowała na podstawie: N. Emery, Ptasia inteligencja. Rozważania nad intelektem ptaków, Warszawa 2018;. Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.