Matura z biologii 2024, zadanie 11: Rozpoznawanie gruczołów dokrewnych i ich funkcji – odpowiedzi i wyjaśnienie
Trzustka (D) wydziela hormony regulujące glukozę, grasica (B) odpowiada za dojrzewanie odporności, a kora nadnerczy (C) produkuje kortyzol i androgeny.
O czym jest zadanie 11?
Zadanie dotyczy schematu przedstawiającego rozmieszczenie wybranych gruczołów układu dokrewnego u człowieka. Uczeń ma rozpoznać gruczoły na podstawie ich funkcji i podać ich oznaczenia literowe oraz nazwy.
Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 15 · zasady oceniania CKE.
Zadanie 11 (0–2 pkt)
Uzupełnij tabelę – wpisz oznaczenia literowe i nazwy gruczołów dla podanych funkcji: - Wydziela hormony peptydowe regulujące stężenie glukozy we krwi. - Odgrywa kluczową rolę w dojrzewaniu układu odpornościowego. - Część korowa tego gruczołu wydziela hormony steroidowe, np. kortyzol i niewielkie ilości androgenów. Pełna treść: arkusz CKE, s. 15.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź: D – trzustka; B – grasica; C – nadnercza (kora nadnerczy)
Trzustka produkuje insulinę i glukagon, które są hormonami peptydowymi regulującymi poziom glukozy we krwi. Grasica jest miejscem dojrzewania limfocytów T, więc odgrywa kluczową rolę w odporności. Kora nadnerczy wydziela kortyzol i androgeny, które są hormonami steroidowymi.
Punktacja: 2 punkty za poprawne wypełnienie obu kolumn tabeli (oznaczenia i nazwy wszystkich trzech gruczołów); 1 punkt za poprawną jedną kolumnę lub dwa wiersze; 0 punktów za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 punkt lub brak odpowiedzi.
Najczęstsze błędy w zadaniu 11
- Pomyłka nadnerczy z nerkami lub tarczycą ze względu na podobieństwo nazw lub lokalizację.
- Błędne przypisanie trzustki do funkcji odpornościowej zamiast regulacji glukozy.
- Uznanie, że grasica wydziela hormony steroidowe, podczas gdy produkuje hormony peptydowe (tymozynę) i jest związana z dojrzewaniem limfocytów T.
Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2024, poziom rozszerzony (w maju 2024). Wstęp CKE opracowała na podstawie: J. Chlebińska, Anatomia i fizjologia człowieka, Warszawa 1981.. Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.