Matura z biologii 2024, zadanie 8: Żywotność nasion buka i budowa siewki – odpowiedzi i wyjaśnienie

Wniosek: żywotność nasion buka spada z czasem przechowywania. Struktura X to liścienie, pełniące funkcję fotosyntezy lub magazynowania substancji.

O czym jest zadanie 8?

Nasiona buka zwyczajnego są zbierane i przechowywane, ponieważ drzewa owocują rzadko. W doświadczeniu wysiano nasiona zebrane w różnych latach i mierzono procent kiełkowania. Wyniki pokazują spadek zdolności kiełkowania wraz z czasem przechowywania. Na zdjęciu siewki oznaczono literą X pewną strukturę.

Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 12 · zasady oceniania CKE.

Zadanie 8.1 (0–1 pkt)

Sformułuj wniosek na podstawie wyników doświadczenia dotyczący żywotności nasion buka zwyczajnego.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: Zdolność nasion buka do kiełkowania maleje wraz z wydłużaniem czasu przechowywania.

Wykres pokazuje, że procent kiełkujących nasion spada z 100% dla nasion świeżych do niższych wartości po 8, 11 i 17 latach przechowywania. Oznacza to, że długie przechowywanie obniża żywotność nasion.

Punktacja: Punkt przyznaje się za wniosek mówiący o spadku zdolności kiełkowania lub przydatności nasion tylko na początku przechowywania. Nie uznaje się samego opisu wyników bez wniosku.

Zadanie 8.2 (0–1 pkt)

0–1 Podaj nazwę oraz określ funkcję tej struktury siewki buka zwyczajnego, którą oznaczono literą X na zdjęciu.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: Nazwa: liścienie (liście zarodkowe). Funkcja: przeprowadzanie fotosyntezy lub gromadzenie substancji zapasowych.

Litera X na zdjęciu siewki buka wskazuje liścienie, które są pierwszymi liśćmi zarodkowymi. U buka pełnią one funkcję asymilacyjną (fotosynteza) oraz magazynują substancje odżywcze niezbędne do wzrostu siewki.

Punktacja: Punkt za poprawną nazwę (liścienie) i funkcję (fotosynteza lub zapasowa). Nie uznaje się błędnych określeń typu 'listki zarodkowe' czy 'liście pierwotne'.

Najczęstsze błędy w zadaniu 8

Uczniowie opisują wyniki zamiast formułować wniosek, np. 'procent kiełkowania spadł z 100% do 20%'.
Mylą liścienie z liśćmi właściwymi lub używają niepoprawnych terminów, np. 'listki'.
Nie podają funkcji liścieni lub podają błędną funkcję, np. 'ochrona pąka'.

Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Matura z biologii 2024, poziom rozszerzony (w maju 2024). Wstęp CKE opracowała na podstawie: beagle.miljolare.no;. Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.