Próbna matura z biologii, styczeń 2026, zadanie 11: Wpływ inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny – odpowiedzi i wyjaśnienie

Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny zwiększają jej stężenie w szczelinie synaptycznej i spowalniają repolaryzację neuronu postsynaptycznego.

O czym jest zadanie 11?

Serotonina jest neuroprzekaźnikiem uwalnianym do szczeliny synaptycznej, gdzie wiąże się z receptorami, co prowadzi do depolaryzacji. Aby neuron się repolaryzował, serotonina musi zostać usunięta przez wychwyt zwrotny. Leki przeciwdepresyjne hamują ten wychwyt, co wpływa na stężenie neuroprzekaźnika i czas depolaryzacji.

Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 18 · zasady oceniania CKE.

Zadanie 11 (0–1 pkt)

Określ wpływ inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny na stężenie serotoniny w szczelinie synaptycznej oraz na szybkość repolaryzacji neuronu postsynaptycznego zawierającego receptory 5-HT3. Pełna treść: arkusz CKE, s. 18.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: Inhibitory zwiększają stężenie serotoniny w szczelinie synaptycznej i spowalniają repolaryzację neuronu postsynaptycznego.

Inhibitory blokują transporter serotoniny, przez co serotonina nie jest usuwana ze szczeliny, jej stężenie rośnie. Dłuższe oddziaływanie na receptory 5-HT3 utrzymuje otwarte kanały jonowe, co opóźnia repolaryzację.

Punktacja: Punkt za poprawne stwierdzenie, że stężenie wzrasta i repolaryzacja spowalnia; nie uznaje się odpowiedzi odwrotnych.

Najczęstsze błędy w zadaniu 11

  • Uczeń może pomylić kierunek zmian: stwierdzić, że stężenie maleje, bo lek blokuje uwalnianie.
  • Inny błąd: stwierdzić, że repolaryzacja przyspiesza, bo serotonina szybciej znika.
  • Nieuwzględnienie, że inhibitory działają na wychwyt zwrotny, a nie na receptory.

Źródło zadania: Centralna Komisja Egzaminacyjna, Próbna matura z biologii, styczeń 2026 (w styczniu 2026). Wstęp CKE opracowała na podstawie: E.P. Solomon i in., Biologia, Warszawa 2020.. Odpowiedzi i wyjaśnienia: anotemy.