Matura z biologii 2025, zadanie 17: Ekologia i adaptacje płaskogłowa ciemnogłowego – odpowiedzi i wyjaśnienie

Odpowiedź: Ok. 23°C (lub przedział 20–25°C).

Na wykresie zależności przyśpieszenia od temperatury widać, że przyśpieszenie rośnie do ok. 23°C, a następnie spada. Punkt maksimum odpowiada optimum temperaturowemu, czyli temperaturze, w której ryba jest najbardziej aktywna.

Punktacja: 1 pkt za podanie wartości ok. 23°C lub przedziału zawierającego tę wartość; nie uznaje się odpowiedzi bez jednostki temperatury.

Odpowiedź: Tak, podnoszenie się temperatury powyżej optimum (ok. 23°C) prowadzi do spadku aktywności ryby, co może obniżyć jej zdolność do polowania.

Wykres pokazuje, że przyśpieszenie ryby (miara aktywności) osiąga maksimum w ok. 23°C, a w wyższych temperaturach wyraźnie maleje. Ponieważ aktywność jest związana z polowaniem, spadek aktywności oznacza mniejszą skuteczność w zdobywaniu pokarmu, co stanowi zagrożenie.

Punktacja: 1 pkt za rozstrzygnięcie 'tak' z uzasadnieniem odwołującym się do spadku aktywności powyżej optimum; nie uznaje się odwołań do śmierci ryby lub zmniejszenia dostępności pokarmu niezwiązanych z wynikami badania.

Odpowiedź: 1. Silnie spłaszczone grzbietobrzusznie ciało – utrudnia zauważenie ryby przez ofiary, gdy leży na dnie. 2. Oczy osadzone na czubku głowy – umożliwiają obserwację otoczenia, gdy ryba jest zagrzebana w piasku.

Spłaszczone ciało sprawia, że ryba jest nisko nad dnem i mniej widoczna, co ułatwia atak z zasadzki. Oczy na czubku głowy pozwalają rybie widzieć, co dzieje się nad nią, nawet gdy jest zagrzebana w piasku, co zwiększa skuteczność polowania.

Punktacja: 2 pkt za wskazanie dwóch adaptacji z poprawnym wyjaśnieniem; 1 pkt za jedną; nie uznaje się odpowiedzi zbyt ogólnych bez wyjaśnienia, na czym polega adaptacja.