Matura z biologii 2025, zadanie 8: Serce płazów i naczynia krwionośne – odpowiedzi i wyjaśnienie

O czym jest zadanie 8?

Schemat przedstawia serce kręgowca z dwoma przedsionkami, jedną komorą, stożkiem tętniczym i zastawką spiralną. Taka budowa jest typowa dla płazów, u których krew natlenowana i odtlenowana częściowo się mieszają.

Pełny wstęp z rysunkami i tabelami: oficjalny arkusz CKE, strona 13 · zasady oceniania CKE.

Zadanie 8.1 (0–1 pkt)

Podaj nazwę gromady kręgowców, której budowę serca przedstawiono na schemacie.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: Płazy (Amphibia).

Na schemacie widać serce z dwoma przedsionkami, jedną komorą i stożkiem tętniczym z zastawką spiralną. Taka budowa występuje wyłącznie u płazów. Inne gromady mają serca o innej liczbie komór lub bez stożka tętniczego.

Punktacja: Punkt przyznaje się za podanie poprawnej nazwy gromady, np. płazy lub Amphibia.

Zadanie 8.2 (0–1 pkt)

Rozstrzygnij, czy naczynia krwionośne oznaczone na schemacie literą X to żyły, czy tętnice. Odpowiedź uzasadnij.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: Tętnice, ponieważ wyprowadzają krew z serca (z komory do płuc).

Tętnice to naczynia prowadzące krew z serca, niezależnie od stopnia jej natlenowania. Na schemacie widać, że naczynia X odchodzą od stożka tętniczego i kierują krew odtlenowaną do płuc. Dlatego są tętnicami, mimo że płynie nimi krew odtlenowana.

Punktacja: Punkt za rozstrzygnięcie, że to tętnice, oraz uzasadnienie odwołujące się do kierunku przepływu krwi (z serca). Nie uznaje się uzasadnień opartych wyłącznie na stopniu natlenowania krwi.

Zadanie 8.3 (0–1 pkt)

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2.
Zastawka spiralna występuje w sercu
A. wszystkich dorosłych kręgowców,
B. niektórych dorosłych kręgowców,
a jej funkcją jest
1. rozdzielenie strumienia krwi płynącego w stożku tętniczym.
2. zapobieganie cofaniu się krwi do komory serca.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź: B1

Zastawka spiralna nie występuje u wszystkich kręgowców – mają ją tylko niektóre dorosłe formy, głównie płazy. Jej zadaniem jest kierowanie krwi natlenowanej i odtlenowanej do odpowiednich naczyń w stożku tętniczym, czyli rozdzielanie strumienia krwi.

Punktacja: Punkt za wybranie odpowiedzi B i 1 (B1).

Najczęstsze błędy w zadaniu 8

• Uczeń myli tętnice z żyłami, kierując się stopniem natlenowania krwi, a nie kierunkiem przepływu względem serca.
• Uczeń uważa, że zastawka spiralna występuje u wszystkich dorosłych kręgowców, a jej funkcją jest zapobieganie cofaniu się krwi.
• Uczeń nie rozpoznaje na schemacie cech charakterystycznych serca płazów (dwa przedsionki, jedna komora, stożek tętniczy).